Nga Redaksia – Një zhvillim i rëndësishëm ka tronditur qarqet shkencore dhe politike në SHBA, pasi ish-këshilltari i lartë i Institutit Kombëtar të Alergjive dhe Sëmundjeve Infektive (NIH), Dr. David Morens, është vënë nën akuzë federale për pengim të drejtësisë dhe fshehje të dokumenteve zyrtare në lidhje me hetimet për origjinën e COVID-19.
Sipas aktakuzës federale, Morens përballet me disa pika të rënda:
- Konspiracion kundër Shteteve të Bashkuara
- Shkatërrim, ndryshim ose falsifikim i dokumenteve në hetime federale
- Fshehje, zhdukje ose manipulim i materialeve zyrtare
- Bashkëpunim dhe ndihmë në veprimet e paligjshme
Autoritetet amerikane pretendojnë se Morens ka përdorur email personal (Gmail) për të anashkaluar kërkesat ligjore të transparencës sipas FOIA (Freedom of Information Act), duke fshirë ose zhdukur komunikime që lidhen me origjinën e COVID-19, kërkimin “gain-of-function” dhe financimin e laboratorit të Wuhan-it përmes EcoHealth Alliance dhe studiuesit Peter Daszak.
Sipas hetimit, qëllimi i këtyre veprimeve ka qenë shmangia e publikimit të komunikimeve që mund të dëmtonin reputacionin e NIH, Dr. Anthony Fauci dhe aktorëve të tjerë të përfshirë në debatet mbi origjinën e pandemisë.
Morens u arrestua në banesën e tij në Chester, Maryland, në një operacion të koordinuar nga agjentët federalë. Sipas raportimeve, operacioni përfshiu pajisje taktike dhe masa sigurie të larta.
Ai u dërgua në gjykatë, ku u lirua me kusht, por me detyrimin për të dorëzuar pasaportën dhe për të respektuar kushtet e vendosura nga gjykata federale.
Sipas dokumenteve hetimore, Morens ka shërbyer si këshilltar i lartë i Dr. Anthony Fauci dhe ka pasur komunikime të rregullta me të mbi çështje të ndjeshme të politikave shëndetësore dhe kërkimit shkencor.
Hetuesit po shqyrtojnë nëse ekzistonte një rrjet komunikimi informal (“back-channel”) për të shmangur transparencën institucionale në lidhje me diskutimet mbi origjinën e COVID-19 dhe financimet e kërkimit në laboratorin e Wuhan-it.
Kjo çështje është pjesë e një hetimi më të gjerë mbi rolin e institucioneve amerikane të shëndetit publik në financimin dhe mbikëqyrjen e kërkimeve biologjike jashtë SHBA-së.
Rasti ka shkaktuar reagime të forta në Uashington. Kritikët e administratës së mëparshme dhe disa figura politike në kampin konservator e kanë cilësuar këtë hetim si një hap të rëndësishëm drejt transparencës mbi menaxhimin e pandemisë.
Nga ana tjetër, disa zyrtarë dhe analistë e shohin çështjen si një proces ligjor kompleks që ende nuk ka përfunduar dhe ku të gjitha palët mbeten të pafajshme deri në një vendim gjykate.
Ky rast rikthen në qendër të vëmendjes debatin e gjatë mbi origjinën e COVID-19, rolin e kërkimeve “gain-of-function”, si dhe lidhjet mes institucioneve shkencore amerikane dhe laboratorëve ndërkombëtarë.
Edhe pse ende nuk ka një përfundim zyrtar përfundimtar mbi të gjitha aspektet e kësaj çështjeje, hetime të tilla po shtojnë presionin për më shumë transparencë në nivel ndërkombëtar.
Çështja e David Morens pritet të ketë zhvillime të mëtejshme në gjykatat federale amerikane dhe mund të ndikojë në mënyrën se si trajtohet në të ardhmen transparenca e kërkimeve shkencore dhe menaxhimi i krizave globale shëndetësore.